Yaşam

Cenk Dost Verdi: Devlet mekanizması savaş makinesi üretmek için biz Galy Gay’lerin peşinde

“Bir Su Birikintisine At ve İki Günde Parmaklarının Arasına Deri Bağla” oyununun adını ezberlemek veya unutmak zordur. Buna Anıl İnce, Erden Tunatekin, Müzeyyen Sakin ve Yasemin Ertorun’un başarılı performanslarını eklediğinizde ortaya izlemesi kolay, eleştirmesi ağır bir oyun çıkıyor.

Yönetmen Cenk Dost Verdi ile 2022’nin “Yönetmen” ve “Kostüm Tasarım” ödüllerine layık görülen “Onu İki Günde Bağlar, Deri Yüzgeç Gibi Bağlar” filminden yönetmen Cenk Dost Verdi ile konuştuk. Kostüm Tasarımı” ödülleri. Ona uyarlamanın inceliklerini, Team Caravan’ın çalışmalarını ve Galy Gayleri Jeraiah Jiplere dönüştüren baskıyı sorduk.

Cenk Dost verdi

“BRECHT’İN “ADAM ADAMDIR” İLE “YASAL VE KURAL”IN BİRLEŞİMİ

“Bir Su Birikintisine Attığınızda İki Günde Parmak Arasında Yüzgeç Gibi Deri Bağları” Nasıl Oluştu? Böyle bir oyunu sahnelemeye nasıl karar verdiniz?

Oyun, Brecht’in ‘İnsan İnsandır’ ve ‘Kural ve Kural’ oyunlarından uyarlanmıştır. Her iki metin de, kendi başlarına, Brecht’in epik tiyatro teorisine büyük bir bedel ödemektedir. Belli bir süre tiyatrodan uzak kaldığım dönemde Brecht okurken ikisini de arka arkaya okuyunca bir bütün olarak nasıl oynanacağını hayal etmeye başladım ve fırsat buldum. o dönemdeki metinler üzerinde çalışmak. Yine aynı zamanda Grup Kafile ile sık sık iletişim halindeydik ve bu vazgeçilmez ortam bittiğinde mutlaka birlikte bir geziye çıkmanın hayalini kuruyorduk. Özellikle oyuncular için oldukça becerikli hale gelen bu kombinasyon Team Caravan ile tanışmamın ilk çalışması oldu. Hayat Gülseven’in dramaturg’u ve Tülin Ulutürk ile bugünkü halini almıştır. Oyuncu arkadaşlarımın ve yaratıcı ekibin inancı ve özverisi ile sahneye taşındı.

Peki bu adaptasyon sürecinde nelere dikkat ettiniz, öncelikleriniz nelerdi?

Etik ve estetik olarak iki kriterimiz/endişemiz daha vardı. Etik olarak: Türkiye’de iş yapmak çok sakıncalı, kuralları ve sınırları bilinmeyen bir alandır. Bu nedenle suistimale açık bir formdur. Çünkü özellikle yazar için emek hırsızlığına düşmeden yapmak bazı etik hassasiyetleri gerektirir. Bu birleşmeden kaynaklanan yeniden yazımlardan dolayı eserin bir uyarlama olduğu sonucuna varabilsek de, geri kalan kısımlar için gerçek metinlerin (kabaca) yüzde 70’ini kullandık. Dolayısıyla her yıl düzenli olarak telif ücreti ödenen bir oyunumuz var. Estetik olarak bu dramatik çift katlı hikaye birleştirmenin bir bütün olarak anlaşılması üzerine dramaturji çalışmalarına önem verilmiştir. Özellikle aslına sadık metinlerin gereği olarak ikili hikaye katmanını koruma çabaları sonucunda ulaştığımız yeni metin, tiyatroda “yeni” olarak kabul ettiğim ve denediğim bir biçim oldu.

Oyuncuların performansları ve birden fazla karakteri aynı anda oynayarak geçirdikleri ani karakter değişimleri de takdir topladı. Oyuncu seçimi ve yönetimi hakkında neler söylemek istersiniz?

Önerdiğimiz oyun tarzı aslında bir yenilik olmasa da hem fiziksel hem de mental olarak çok ağır bir kondisyon gerektiriyordu. Bu bağlamda oyuncu arkadaşlarıma emekleri ve sabırları için teşekkür ediyorum. Team Caravan, daha önce başka ekiplerde ve projelerde birlikte çalıştığım, becerilerine ve mesleki ahlakına güvendiğim ve aslında beni değil, beni seçen bir grup insandı. Bu nedenle bir Brecht eseri yapılırken gerekli olan ortak ideolojik temel zaten oluşmuştur ve bu durumun eser estetiğine de yansıdığını düşünüyorum.

Yönetmenlik açısından yine “Brecht işi yaparken” demem gerekiyor sanırım. Böyle bir siyasi metni ancak kolektif bir çabayla ortaya çıkarabilirsiniz. Yönetmen tiyatrosu dediğimiz çalışma türüyle, özellikle oyuncular için bu kadar verimli bir oyun bu metinlerden elde edilemezdi. Aslında bu kolektif çalışma, Grup Kafile’nin kendi teatral yaklaşımının temelini oluşturdu.

.

‘OYUN AÇIKLAMA FORMUNU DESTEKLER’

Oyunda gölge ve kostüm kullanımı da bahsetmeye değer. Biraz bundan bahsedelim, olur mu?

Bertolt Brecht, epik tiyatro kavramını tanımlanabilir bir çerçeveye oturtmuş ve geliştirmiş bir tiyatro insanıdır. Tercih ettiğimiz eserler bu anlamda yeterli örnekler arasındadır. Bir destan telkiniyle sahnelemeye çalıştığımız oyunun diğer unsurları, yani gösterme biçimi ister istemez bu gösterme biçimini pekiştirmiş olmalıdır. Yani üslubu desteklemek ve oyunu gerçekçiliğe uydurmamak için silüetler ve gölgelerle neredeyse komik-abartılı bir tasarımla dekor oluşturulmuş ve bazı kostümler beyaz üzerine siyah, pastel boya tekniği ile boyanmıştır. , yalnızca temsil etmeleri gereken şeyin bir göstergesini yaratarak. Bence ilginç olan birden fazla türü canlandıran oyuncular, sahnede çift yönlü tasarlanmış kostümleriyle sanki bir defter sayfasını değiştirir gibi karakterlerin ortasında kostümlerini seyirciden saklamadan değiştiriyorlar. Aldığımız seyirci yorumlarında bu tasarım, oyunun şovmen tarzını destekleyen, oynamayı ve izlemeyi eğlenceli hale getiren en baskın unsur.

“ASKERİN BASİT DENKLEMİ: AÇ OL, KÖLE, REGENDE VE SAVAŞ”

Basit bir hamal olan Galy Gay, fakir ve çaresiz insanların bir temsilcisi olarak duruyor. Gücün manipülasyonu ve çıkarları aracılığıyla Galy Gay’i acımasız bir askere, Jeraiah Jip’e dönüştüren baskıyı okuyabilir miyiz?

Evet, sadece bu. Ve maalesef militarizmin yüzyıllardır pompalanan en kolay denklemi diyebiliriz. Aç bırak, köleleştir, şükret ve savaş. Devlet aygıtını ele geçiren her faşist, kapitalist ya da dinci hükümet, sömürüsünü sürdürmek için biz Galy Gay’lerin elinden bir savaş makinesi almaya çalışıyor. Bunu da karınlarını doyurarak yapabilmeleri inanılmaz. Bu yanıt muhtemelen ilk sorunuz olan “Böyle bir oyunu sahnelemeye nasıl karar verdiniz?” sorunun cevabı da. Çünkü savaşa karşı yeniden bir şeyler söylemenin tam zamanı.

.

Yanılmıyorsam Grup Kafile’nin “Ses çıkarmaya devam edeceğiz…” diyen ikinci oyunu bu. Grup Kafile’den ve yeni çalışmalarınızdan bahseder misiniz?

Evet öncelikle bu bizim 2018 yılında Erden Tunatekin’in yönettiği Boris Vian’ın Generallerin Beş Çayı oyunundan sonra ikinci gürültümüz, oyunumuz. çeşitli form araştırmaları yapmak için kalabalık bir grup. Bu araştırmasını sadece oyun provalarında değil, takım içi çeşitli okumalar ve fiziki çalışmalarla da sürdürüyor. Tabii bu çalışmalar sonucunda edinilen tecrübeler, marifetler ve alınan kararlar doğrultusunda yeni projeler gündemde. Ancak maalesef içine sürüklendiğimiz ekonomik krizin ve bu krizden bağımsız olmayan özel tiyatroların kronikleşen sorunlarının ve bu sıkıntıları görmezden gelmenin yarattığı sorunların ağır yükü altındayız. Umutsuz muyuz? Hayır asla. Tüm bunların, çıkaracağımız bir sonraki gürültünün etkisini ve yoğunluğunu artıracağını biliyoruz.

Tiyatroyla ilgilenen gençlere ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?

Çok kitap okuduklarını ve çok maç izlediklerini varsayarsak ilk ve en değerli tavsiyem kendi vücutlarına bakmaları olacaktır. Bu hem fiziksel hem de ruhsal olarak bir endişe olmalıdır. Ayrıca bu mesleği yaparken her gün ne anlatmak istediklerine, nasıl anlatacaklarına ve neden anlatmak istediklerine karar vermeleri gerektiğini düşünüyorum. Ve tabii ki bu işin seyircisiz olmayacağını her zaman hatırlamaları gerektiğini söyleyebilirim. Onlarla her zaman tanışmaya ve çalışmaya hazırız.

.

Maçın gösteri programını bizimle paylaşır mısınız?

11 Aralık Pazar Kadıköy Boa Etabı, 20 Aralık Salı Cevahir Etabı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

-
Başa dön tuşu